Paff

Paff nasıl çalışır

Paff, sigarayı bırakırken yanında duran bir arkadaş. Tek bir fikir üstüne kurulu: ilerlemen yalnızca artar.

1. Her şey senin örüntünle başlar

Çoğu bırakma uygulaması herkese aynı tavsiyeyi verir. Paff önce senin ne zaman ve nerede içtiğini öğrenir. Bırakmadan önce bir hafta boyunca her sigarayı not edebilir ya da hemen bırakıp uygulamanın getirdiğin isteklerden öğrenmesine izin verebilirsin. Yedinci günde tetikleyici haritan çıkar: en zor saatlerin, alıştığın yerler, seni çoğunlukla neyin harekete geçirdiği. Harita senindir; istediğin zaman bakabilirsin.

2. Şablon değil, o haritadan kurulan bir plan

Planın kendi haritandan yazılır: en riskli saatlerin için "şu olursa şunu yap" hamleleri, günün en zor saati için bir çanta ve geçen sefer seni neyin kurtardığının kaydı. Her öneri bir tekliftir, asla talimat değil. Neyi deneyeceğine sen karar verirsin.

3. İstek geldiği an için bir koç

İstek geldiğinde koç bir dokunuş uzağında. Örüntünü ve bırakma nedenlerini bilir; seni anlayan biri gibi konuşur: önce o anı okur, sonra yardım eder. Seni sakinleştirebilir, bugünü bırakmanın olağan seyrine yerleştirebilir ya da küçük bir sonraki adım önerebilir. Nutuk çekmez, boş boş alkışlamaz, tıbbi tavsiye vermez. Konuşmak istemiyorsan ücretsiz araçlar hep orada: bir nefes egzersizi ve isteği atlatmak için bir sayaç.

4. Kaybedemeyeceğin ilerleme

Gün sayın, cebinde kalan para, dönüm noktaların ve yol arkadaşının bahçesi hep saatle birlikte büyür. Tökezlemek bir bilgidir, sıfırlama değil. Böyle kurduk; çünkü insanların bırakma uygulamalarını bırakmasının en büyük nedeni bir sayacın sıfıra döndüğünü görmek.

Fikirler nereden geliyor

Paff, davranış değişikliği alanındaki yerleşik araştırma geleneklerinden beslenir; onlardan beslenmekle onlar olmak arasındaki farkı da açıkça söyler.

• Motivasyonel Görüşme (Miller & Rollnick). Koç söylediğini yansıtır, yaptığın somut şeyleri takdir eder ve sana "olması gereken" nedenler sunmak yerine kendi nedenlerinden yola çıkar.
• Nüks önleme (Marlatt). İsteğin dalgasını izlemek, riskli durumlarına ad koymak ve kendi yazdığın bir baş etme planı kurmak.
• Kısa müdahale çerçeveleri (FRAMES modeli, ABD Halk Sağlığı Servisi kılavuzu). Reçete yerine seçenek listesi; sorumluluk da, emek de sende kalır.

Koç bu yaklaşımlardan ilham alır. Bir danışmanlık seansı değildir ve klinik bir protokol uygulamaz.

Paff ne değildir

• Hiçbir hastalığı teşhis etmez, tedavi etmez, iyileştirmez ya da önlemez; başarı oranı vaat etmez.
• Tıbbi, psikiyatrik ya da farmakolojik tavsiye vermez. Nikotin bandı, sakız ya da ilaçla ilgili sorular bir hekime aittir; koç bunu sana söyler.
• Bir doktorun, danışmanın ya da kanıta dayalı bir bırakma programının yerini tutmaz. Onlarla birlikte kullanılabilir.
• Uygulamadaki toparlanma dönüm noktaları, sigarayı bırakan insanlarda genellikle ne olduğunu yayımlanmış nüfus verilerinden aktarır. Senin bedenin için birer öngörü değildir.
• Yazdıkların bir kriz içinde olabileceğini düşündürürse uygulama kenara çekilir ve her şeyden önce sana yerel bir kriz hattı gösterir: Türkiye'de 112, ABD'de 988, Birleşik Krallık'ta 116 123.

Verilerin

Paff'ı hesap açmadan kullanırsın; Paff bırakma verilerini kaydetmeden önce açık rızanı ister. Not ettiklerin ve koça söylediklerin analitiğe ya da çökme raporlarına asla girmez. Koç konuşmalarını, yalnızca anonim kimliğinle, koçu daha iyi hâle getirmek için okuruz. Her şeyi istediğin zaman Ayarlar'dan silebilirsin. Ayrıntılar Aydınlatma Metni ve Gizlilik Politikası ile Açık Rıza Metni'nde.

Kaynaklar

• Miller, W. R. & Rollnick, S. (2012). Motivational Interviewing: Helping People Change (3. baskı). Guilford Press.
• Marlatt, G. A. & Donovan, D. M. (2005). Relapse Prevention (2. baskı). Guilford Press.
• Fiore, M. C. vd. (2008). Treating Tobacco Use and Dependence: 2008 Update. US Public Health Service.
• Whittaker, R. vd. Smartphone applications for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews.